Bán đường cao tốc phải “thối”
lại tiền cho dân?
Nguyễn
Đình Ấm
Tình cờ gặp bài báo trên Dân Trí onlines “Tìm cơ chế bán đường cao
tốc”, theo đó, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đang
nghiên cứu tìm đối tác để bán đường cao tốc cho các doanh nghiệp, tư nhân trong
và ngoài nước vào năm 2015 để lấy vốn phát triển đường cao tốc khác… tôi nhớ
đến câu chuyện cũng tình cờ nghe được hôm về thăm quê tấp vào một quán nước ven
đường:
Tự nhiên lão chủ nhà phà xong hơi thuốc lào rồi đặt điếu hớn hở
nói với bà xã đang vo gạo:
– Sắp có món tiền khá uống rượu rồi…
Bà vợ ngừng tay:
– Nhà mình có đồng cắc nào nữa, số tiền bán lợn năm ngoái, tiền
đền bù đường cao tốc gửi tiết kiệm ông rút hết về mua xe rồi, ngủ mơ à?
– Ai tính số tiền ấy, tiền bán cao tốc ngoài kia kìa! Hôm trước
họp cựu chiến binh “chuẩn bị kỷ niệm Đảng” có thông tin nhà nước sắp bán đường
cao tốc Hà Nội – Lào Cai kia kìa. Nhà mình hiến hơn ba sào đất, nhận đền bù giá
bèo vì “phục vụ kinh tế – xã hội, an ninh quốc phòng” nhưng nay nhà nước đem
bán cho “Tây” theo giá thị trường thì phải “thối” lại tiền cho mình chứ…
Không ngờ cái ông này lại nảy ra cái ý tưởng lạ, hay hay và có thể
đúng – tôi thoáng nghĩ.
Việt Nam đã bán rất nhiều thứ của quốc gia cho nước ngoài, tư nhân
mà không phải người dân nào cũng biết. Thế nhưng, khi tiếp xúc với dân ở vùng
có đường cao tốc đi qua thì họ rất quan tâm. Dân đồn đại cấp trên đã “chốt” bán
cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đang soạn hợp đồng và họ đòi việc này phải minh bạch
bán được bao nhiêu phải trích “thối” lại tiền cho dân. Nghe ra, dân ta cũng có
lý.
Bởi vì, khi nhà nước giải tỏa đất đai làm đường sá thì ai cũng
hiểu đó là công trình quốc kế, dân sinh phục vụ công cộng phát triển đất nước nên
hầu hết người dân vui vẻ dỡ nhà, phá vườn hiến đất nhận bồi thường với giá thấp
xa với thực tế. Chính tôi cũng đã viết bài đăng trên blog “Bà Đầm xòe” khuyên
nhân dân một địa phương của tỉnh Vĩnh Phúc nên giao đất cho nhà nước làm đường
vì đó là công trình phục vụ công cộng, an ninh, quốc phòng bà con không nên đòi
hỏi hơn, thiệt…
Tuy nhiên, nay nhà nước có chủ trương bán đường cao tốc thì những
con đường đó không còn là con đường phục vụ công cộng nữa mà là dự án thương
mại. Bên mua những con đường đó không còn là của “công cộng” mà là của một
doanh nghiệp, tư nhân. Khi doanh nghiệp đã sở hữu con đường đó thì tất nhiên họ
phải đặt mục tiêu kinh doanh lên hàng đầu. Như vậy người dân hiến đất đai ruộng
vườn, nhà cửa cho nhà nước làm đường muốn sử dụng con đường này phải trả tiền
theo giá thị trường, tức họ không có quyền lợi gì ở những con đường đó nữa… Để
thử xem lý sự của ông chồng ra sao, tôi “vặn” lại:
– Đường cao tốc của nhà nước, các ông đã nhận tiền đền bù rồi, còn
mong gì nữa.
Thì ông ta “đốp” lại ngay:
– Do dự án đường cao tốc bị bán đã là dự án kinh doanh thương mại,
dự án kiếm lời thì tất nhiên chúng tôi những người “góp vốn” bằng đất đai để
nhà nước có chỗ làm đường phải có phần khi thành quả đem bán.Vì vậy tới đây nếu
nhà nước đem bán đường cao tốc thì phải tính lại toàn bộ số diện tích đất đai
đã lấy của dân theo giá thị trường trừ số tiền đền bù ít ỏi đã nhận còn bao
nhiêu trả lại cho dân chứ… Đấy là chưa nói nếu Trung Quốc “nó” mua, khi muốn
hại mình nó không cho đi thì cũng phải chịu…
Được biết, để làm đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai số đất giải tỏa
của 25.031 hộ dân là 2.062,38 ha.
N. Đ.
A.
Tác giả gửi BVN.
__._,_.___
