Tại sao kinh tế Trung cộng tồi tệ thê thảm hơn là chúng ta nghĩ?

Tại sao kinh tế Trung cộng tồi tệ thê thảm hơn là chúng ta nghĩ?

Daniel Marans - The Huffington Post *
Nguyễn Trọng Dân lược dịch


- Chủ Tịch Trung cộng Tập Cận Bình gánh sau lưng một nền kinh tế bất ổn khi viếng thăm Hoa Kỳ tuần này. Điều này cũng là nỗi lo lắng của lãnh đạo từ nhiều quốc gia khác đang giao thuơng kinh tế với Trung cộng, trong đó có Hoa Kỳ, và chắc chắn đây sẽ là vấn đề được đàm đạo khi họ Tập gặp Tổng Thống Obama vào thứ Năm (24-9-2015).

Các quốc gia giao thuơng kinh tế với Trung cộng có lý do để lo lắng: Trung cộng có thể vượt qua nổi khủng hoảng hay sụp đổ thê thảm hoàn toàn tùy thuộc vào giới lãnh đạo độc tài của Trung cộng. Họ cần phải tiến hành cải cách kinh tế sâu rộng bao gồm thúc đẩy cạnh tranh, thúc đẩy tư nhân hóa nền kinh tế và điều chỉnh đầu tư tài lực nếu Trung cộng thật sự muốn cải thiện và phục hồi tốc độ tăng trưởng, cũng như muốn tạo được sự ổn định & phát triển lâu bền cho nền kinh tế của mình.

Kinh tế Trung cộng chưa đi vào suy thoái, nhưng phát triển chậm lại trong hai năm qua và đặc biệt lộ ra những dấu hiệu khủng hoảng vào những tháng gần đây. Kinh tế Trung cộng tăng trưởng bảy phần trăm theo loan báo của giới chức chính phủ Trung cộng vào năm 2015. Hầu hết giới chuyên gia phân tích kinh tế phương Tây cho rằng tốc độ phát triển thật sự của Kinh tế Trung cộng thấp hơn rất nhiều.(Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng tốc độ tăng trưởng hiện nay của Kinh tế Trung cộng là dưới 4.5 phần trăm hoặc còn thấp hơn nữa!)

Tăng trưởng bảy phần trăm là một tốc độ tăng trưởng kinh tế rất cao so với những nước đã phát triển. Như kinh tế Hoa Kỳ chẳng hạn, tăng trưởng chỉ đạt ở mức hai phần trăm kể từ năm 2010. Tuy nhiên, Trung cộng cần duy trì lâu dài mức tăng trưởng kinh tế cao như thế để giúp năm trăm triệu dân của họ thoát khỏi đói nghèo kề từ năm 1978- và hiện nay, Trung cộng vẫn còn một trăm triệu người sống trong đói khổ.

Bởi vì nền kinh tế Trung cộng là một nền kinh tế lớn đứng hàng thứ hai chỉ sau Hoa Kỳ, chỉ cần nền kinh tế này tăng trưởng chậm lại một chút thôi thì cũng tạo ra những ảnh huởng nghiêm trọng đối với kinh tế thế giới. Tăng trưởng kinh tế chậm lại tại Trung cộng khiến kinh tế của nhiều quốc gia khác như Brazil, Argentina, Chile, Canada và Úc lao đao vì nền kinh tế những nước này phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu nhiên liệu khoáng sản tăng hay giảm của nền kinh tế Trung cộng. 

Hoa Kỳ cũng không nằm ngoài ngoại lệ. Lo lắng về viễn cảnh suy sụp kinh tế tại Trung cộng và ảnh huởng của sự suy sụp này lên kinh tế các nước khác như Brazil đã gây ra tình trạng bán tháo tại thị trường chứng khoáng của Hoa Kỳ vào tháng Tám. Chính Cục Dự Trử Liên Bang Hoa Kỳ đã quyết định không tăng lãi xuất vào thứ Năm tuần trước cũng vì quan ngại đến bất ổn kinh tế tại Trung cộng. 

Nguyên nhân trước mắt khiến kinh tế Trung cộng chậm lại là do ảnh huởng kinh tế toàn cầu. Kinh tế Trung cộng phát triển chậm lại vì nhu cầu xuất khẩu hàng hóa ra thế giới từ Trung cộng giảm. Khu vực sản xuất lắp ráp của Trung cộng tăng trưởng xuống thấp nhất trong ba năm qua tính vào tháng Tám này.

Nhìn một cách khách quan, tăng trưởng bị chậm lại là một điều không thể tránh khỏi khi kinh tế Trung cộng đã ở tột đỉnh tăng trưởng từ khả năng của mình và đến lúc phải đi xuống. Tiến sĩ Nicholas Hope, một chuyên gia phân tích kinh tế Trung cộng và là giám đốc “Stanford Center for International Developmet” thừa nhận:"Trung cộng có một nền kinh tế lớn mạnh" nhưng ông lại khẳng định "Không thể nào duy trì mãi tốc độ tăng trưởng 10 %)

Ai cũng thấy nguyên nhân sâu xa hơn cho sự khủng hoảng kinh tế của Trung cộng là quốc gia này đang trong giai đoạn chuyển đổi đầy khó khăn từ một nền kinh tế thắt lưng buộc bụng để xuất khẩu sang một nền kinh tế tiêu thụ nội địa. Nếu mức tiêu thụ ăn xài tại nội địa Trung cộng tăng mạnh đủ bù đắp lại nhu cầu xuất khẩu giảm thì đây là một huớng phát triển vững chắc cho Trung cộng.

Trong lúc sự chuyển đổi nêu trên là cần thiết thì Trung cộng cũng cần phải gạt bỏ bớt sự kiểm soát của chính phủ lên nển kinh tế, tạo ra một thị trường cạnh tranh tự do. Khu vực dịch vụ chiếm một tỷ lệ lớn hơn khu vực sản xuất trong tổng giá trị sản phẩm quốc dân (GDP) đối với các quốc gia đã phát triển, vì lương bổng và mức sống thu nhập trong khu vực này trong những quốc gia đã phát triển cao hơn trong khi sản xuất kỹ nghệ đem đến thu nhập thấp hơn. Giới lao động trung lưu và có bằng cấp tay nghề luôn tập trung nhiều vào khu vực dịch vụ chuyên môn của nền kinh tế (trong những quốc gia đã phát triển.)

Trong một nền kinh tế cạnh tranh tự do, tài lực tự động được chuyển đổi theo huớng phát triển kinh tế dịch vụ chuyên môn một cách tự nhiên, cạnh tranh bao giờ cũng điều khiển huớng đi của đầu tư.

Nhưng sự kiểm soát can thiệp của nhà nước lên nền kinh tế tại Trung cộng đã phá vỡ khả năng chuyển đổi cần thiết này của nền kinh tế cho hậu sự lâu dài. Từ năm 2008 trở đi, chính quyền tại trung ương và địa phương của Trung cộng đã bơm thẳng tay quá mức tài lực vào khu vực sản xuất và xây dựng, tung vốn đầu tư xây nhà máy, xi nghiệp, đường xá nhà cửa, xe điện một cách bừa bãi không đúng với nhu cầu thật sự của nền kinh tế và xã hội, khiến tổng trị giá khu vực này bị thổi phòng quá mức vượt qua giá trị thật sự quy định bởi thị trường.

Thay vì đi theo quy luật cung cầu của thị trường, những đầu tư kể trên hoàn toàn được thực hiện vì mục tiêu chính trị. "Thông thuờng ngân hàng chỉ cho mượn tiền đối với các dự án có triển vọng thành công", tiến sĩ Hope trình bày, " nhưng Trung cộng coi thường nguyên tắc quan trọng này và cho mượn tiền bởi mệnh lệnh các viên chức chính phủ. "

Hậu quả là nền kinh tế Trung cộng suy kiệt bởi xây quá nhiều xí nghiệp, thành phố và các cấu trúc cơ sở hạ tầng ngoài nhu cầu xã hội.

Trưởng nhóm kinh tế gia của hãng tư vấn đầu tư Mesirow Financial (có trụ sở tại Chicago ở Hoa Kỳ), bà Diane Swonk than phiền rằng:" Họ (giới cầm quyền Trung cộng) cho xây quá nhiều những cái cầu ở những nơi không người và (Trung cộng) ngập chìm trong nợ nần bất động sản."

Khi nền kinh tế bắt đầu yếu đi năm 2014, nhà cầm quyền Trung cộng bèn cho thổi phòng thị trường chứng khoáng để gở gạt những khoảng lỗ vốn (khổng lồ) của các doanh nghiệp quốc doanh; nhà cầm quyền hô hào khuyến khích giới trung lưu Trung cộng đem tiền dành dụm đầu tư vào chứng khoáng, nhưng sự thổi phòng giá chứng khoáng (một cách giả tạo) cũng đổ bể thê thảm, làm cả ngàn tỷ Mỹ kim thặng dư (tiền để dành của người dân) bị tiêu tan mây khói.

Những công ty độc quyền làm ăn chỉ thua lỗ của chính phủ trong lãnh vực truyền thông, hóa dầu cũng kéo nền kinh tế đi xuống hố, cản trở tăng trưởng.

Trung cộng cũng nhận thức được sự cần thiết phải cởi trói nền kinh tế ra khỏi sự kiểm soát của nhà nước trong cuộc họp Trung Ương của Đảng cầm quyền tổ chức hàng năm lần thứ ba vào tháng Mười Một năm 2013.

Nhưng những kiến nghị cởi trói nền kinh tế từ cuộc họp này đã không được thực thị sau đó. Chính quyền và các ngân hàng tiếp tục tài trợ những dự án mờ ám không cần thiết cho sự phát triển kinh tế. Không có một công ty nhà nước nào được tiến hành tư nhân hóa. Tinh hình càng thêm tệ hại cho đất nước khi những công ty nhà nước này gian dối lấp liếm về tình hình tài chánh thua lỗ của mình.

Cũng theo lời tiến sĩ Hope, "ngân hàng không chịu duy trì mức vốn an tòan, tôi lấy làm quá thất vọng là mặc dù kinh tế đi xuống, ngân hàng vẫn tung vốn cho những dự án chẳng ra gì!"

Mặc dù vậy, ông Hope vẫn tin rằng chính phủ Trung cộng có đầy đủ phương tiện và quyền lực để vãn hồi kinh tế trong giai đoạn trước mắt bằng cách kích thích nhu cầu. Chính phủ Trung cộng đã giảm lãi xuất nhiều lần trong giai đoạn rất ngắn, thậm chí sử dụng quỹ dự trử ngoại tệ để giữ vững giá Nhân Dân tệ đang tuột dốc thảm hại. Trung cộng cũng đã bơm 236 tỷ Mỹ kim để ổn định thị trường chứng khoáng.

Tiến sĩ Hope nhấn mạnh rằng nếu tình trạng trở nên tội tề hơn, chính phủ Trung cộng có thể gia tăng ngân sách chi tiêu cho các công trình phúc lợi công cộng để kích thích nhu cầu nội địa.

Nhưng nếu Trung cứ kích cầu theo kiểu đã làm trước đây- bằng cách tung tiền cho những dự án bất động sản tào lao- mà không chịu cởi trói nền kinh tế ra khỏi sự kiểm soát của nhà nước thì hiểm họa của đổ vỡ của một nền kinh tế bị thổi phòng quá đáng còn nguyên đó. Hàng loạt các chương trình kích thích nhu cầu trong ngân sách để thu hút đầu tư ngoại quốc tiến hành sau cuộc khủng hoảng tài chánh năm 2008 đã đẩy kinh tế Trung cộng ngày nay bị thổi phòng như bong bóng chờ đổ bể.

Tiến sĩ Hope cho rằng "Ăn sổi ở thì thì hại đường dài", và ông Hope còn tiếp: " Tôi thật lòng muốn thấy Trung cộng đừng chạy theo những cái lợi trước mắt mà hãy tập trung vào những cải cách quan trọng cho lâu dài."

Daniel Marans

Ghi Chú:

Xin vào:

http://www.huffingtonpost.com/entry/why-chinas-economic-problems-may-be-worse-than-we-think_56019559e4b00310edf8c1de?ncid=txtlnkusaolp00000592 

để đọc trọn bài viết của tác giả Daniel Marans bằng Anh ngữ.

Tác giả Daniel Marans là một cây bút của tạp chí The Huffington Post. Ông tốt nghiệp đại học Johns Hopkins lừng danh của Hoa Kỳ tại Baltimore, tiểu bang Maryland.

Bà Diane Swonk, trưởng nhóm kinh tế gia của công ty tư vấn đầu tư Mesirow Financial, có trụ sở tại thành phố Chicago. Bà từng là cố vấn của Cục Dự Trử Liên Bang. Bà có bằng MBA về Kinh tế- Kinh doanh tại đại học Chicago. Bà được đánh giá là một kinh tế gia xuất sắc lỗi lạc trong lãnh vực nghiên cứu về ngành kinh tế quốc dân- mà ngôn ngữ Cộng Sản gọi là kinh tế vĩ mô.

Tiến sĩ Nicholas Hope, giám đốc viện nghiên cứu kinh tế Stanford Center for International Development (SCID) đặc trách về các vấn đề kinh tế Trung cộng tại đại học lừng danh Stanford ở tiểu bang California, Hoa Kỳ. Ông làm việc 20 năm tại Ngân Hàng Thế Giới World Bank (WB) với cương vị sau cùng là giám đốc điều hành chi nhánh của WB tại Indonexia. Tiến sĩ Nicholas Hope là một chuyên gia phân tích và cố vấn phát triển kinh tế cho Ấn Độ và đặc biệt là cho Trung cộng. Ông lấy luận án tiến sĩ tại đại học Princeton.

Lược dịch bởi:

Nguyễn Trọng Dân

__._,_.___

---

Posted by: truc nguyen

Hiệp định tự do mậu dịch, "vũ khí" của Mỹ và TQ

TẠP CHÍ KINH TẾ

Hiệp định tự do mậu dịch, "vũ khí" của Mỹ và TQ

Phát ngày Thứ ba, ngày 11 tháng mười một năm 2014

Tổng thống Mỹ, Barack Obama đứng phía sau chủ tịch TQ Tập Cận Bình tại thượng đỉnh APEC 2014. Ảnh ngày 11/11/2014.Reuters

• Podcast
• Tải nạp chương trình này

• print

Các nước trong vùng Châu Á Thái Bình Dương đang đứng trước sự chọn lựa giữa hai sáng kiến thành lập khu vực tự do mậu dịch của Washington và Bắc Kinh. Hiệp định TPP của Mỹ và FTAAP của Trung Quốc bao hàm cả vế kinh tế, thương mại lẫn chiến lược, an ninh. Vấn đề đặt ra đối Châu Á : Mỹ thì ở xa Trung Quốc thì gần.

Hiệp định tự do mậu dịch, « vũ khí » để Mỹ và Trung Quốc tranh giành ảnh hưởng với khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Tại thượng đỉnh Diễn Đàn Hợp Tác Kinh Tế Châu Á Thái Bình Dương APEC tổ chức ở Bắc Kinh, Hoa Kỳ và Trung Quốc chạy đua tranh giành ảnh hưởng với khu vực qua hai dự án thành lập khu vực tự do mậu dịch rộng lớn.

Tham gia Hiệp định Đối tác Chiến lược Xuyên Thái bình dương, gọi tắt là TPP, do Hoa Kỳ vận động với 11 quốc gia trong đó có Nhật Bản mà không có Trung Quốc hay ngả vào vòng tay Bắc Kinh với Khu Vực Thương Mại Tự Do Châu Á Thái Bình Dương FTAAP ?

Dự án thành lập khu vực tự do mậu dịch FTAAP của Trung Quốc bao gồm 10 quốc gia Đông Nam Á trong hiệp hội ASEAN, cộng thêm 6 quốc gia khác ở Châu Á là Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Úc, New Zealand và đương nhiên là Trung Quốc. Bắc Kinh đương nhiên mời Hoa Kỳ đứng ngoài vòng của dự án FTAAP.

Cụ thể hơn Trung Quốc đề nghị những gì với các đối tác Châu Á qua dự án này ? Đâu là những ý đồ của các nhà lãnh đạo Bắc Kinh ? Dự án nào có lợi nhiều hơn đối với các nước Á châu ? Đó là những câu hỏi chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa lần lượt trả lời.

TPP hay FTAAP ?

TPP thoạt đầu là sáng kiến do Brunei, Chi Lê, New Zealand và Singapore đề xướng vào năm 2005 để cưỡng lại áp lực của các quốc gia lớn trong khu vực. Cả bốn đều là những chú lùn cả về mặt chính trị lẫn thương mại trong vùng Châu Á Thái Bình Dương. Thế rồi bốn năm sau đó, Hoa Kỳ nhập cuộc, lôi kéo theo nhiều quốc gia khác như Úc, Malaysia, Peru, Việt Nam, rồi Canada, Mêhicô và sau chót hết là Nhật Bản vào cuộc. 

Tuy không nói ra nhưng Washington muốn biến TPP thành một công cụ để  kềm tỏa ảnh hưởng của Trung Quốc vào lúc Bắc Kinh đang tiến lại gần các quốc gia Đông Nam Á và cuốn hút khối ASEAN vào quỹ đạo của mình qua một loạt các thỏa thuận tự do mậu dịch.

Một khi hoàn tất, TPP trở thành khu vực kinh tế hơn 790 triệu dân, đóng góp 40% GDP và chiếm 1/3 thương mại toàn cầu. Các chuyên gia Mỹ xem TPP là "hiệp định thương mại của thế kỷ XXI" và sẽ là vế kinh tế trong chính sách "xoay trục về châu Á" của tổng thống Obama bên cạnh vế quân sự qua hàng loạt các thỏa thuận giữa Washington với các đối tác như Philippines, Úc và kể cả với Việt Nam hay Ấn Độ.

Trước mắt tham vọng đóng một vai trò then chốt toàn diện – từ kinh tế đến ngoại giao, chiến lược –tại Châu Á Thái Bình Dương của Hoa Kỳ qua hiệp định Thương mại Xuyên Thái Bình Dương còn vấp phải nhiều trở ngại. Bên cạnh những bất đồng về quyền lợi kinh tế, thương mại, Washington chủ yếu chưa thuyết phục được các đối tác Á châu nghiêng hẳn về phía mình. 

Bởi các đối tác của Mỹ vẫn bị giằng co giữa hai siêu cường kinh tế của thế giới là Hoa Kỳ và Trung Quốc. Cụ thể nhất là trường hợp của Nhật Bản. Tokyo đã đợi đến tháng 11/2011 mới gia tham gia đàm phán TPP cho dù Tokyo từ trước tới nay vẫn khẳng định Nhật Bản là "cánh tay phải của Mỹ tại châu Á".

Trung tâm hội nghị APEC tại Bắc KinhREUTERS/Jason Lee

Nhìn sang góc đài bên kia của đấu trường thì Bắc Kinh từ tháng 11/2012 tại thượng đỉnh Đông Á ở Cam Bốt đã đề xuất sáng kiến thành lập Hiệp Đinh Đối Tác Kinh Tế Toàn Diện Khu Vực – RCEP bao gồm 10 thành viên của ASEAN với 6 quốc gia mà Hiệp Hội Đông Nam Á đã ký kết hiệp định tự do mậu dịch. Sáu nước đó là Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand.

Hàn Quốc và New Zealand hiện không tham gia hiệp ước Xuyên Thái Bình Dương của Mỹ. Bắc Kinh đặc biệt chiếu cố Hàn Quốc do Seoul là một đồng minh truyền thống của Washington, và đang có tranh chấp chủ quyền biển đảo với Nhật Bản. Lôi kéo được Hàn Quốc vào vòng ảnh hưởng của mình là một thắng lợi lớn của Trung Quốc không chỉ trong lĩnh vực kinh tế, thương mại mà cả về phương diện ngoại giao và địa chính trị. 

Không phải tình cờ mà trước khi thượng đỉnh Diễn Đàn Hợp Tác Kinh Tế Châu Á Thái Bình Dương khai mạc, Trung Quốc và Hàn Quốc đã chính thức ký kết hiệp định tự do mậu dịch song phương.

Dù sao đi chăng nữa hiệp định RCEP liên quan tới một nửa dân số trên hành tinh và 1/3 tổng trao đổi mậu dịch toàn cầu. Nhưng chiến lược chiêu dụ các quốc gia trong vùng Châu Á Thái Bình Dương của Bắc Kinh không dừng lại ở đó. Trung Quốc đưa ra một kế hoạch rộng lớn hơn, bao gồm cả Mêhicô, Peru, và nhất là Nga trong khuôn khổ hiệp định FTAAP Khu Vực Thương Mại Tự Do Châu Á Thái Bình Dương.

Dự án TPP do Hoa Kỳ đề xướng càng gặp trở ngại thì kế hoạch FTAAP của Trung Quốc càng có cơ may thu hút các đối tác châu Á.

Khác biệt giữa TPP và FTAAP

Nguyễn Xuân Nghĩa :  Trước hết cả hai sáng kiến của Hoa Kỳ và Trung Quốc đều xuất phát từ châu Á, sau đó được hai cường quốc đối nghịch trong khu vực này khai thác để vừa mở rộng ảnh hưởng của mình vừa ngăn ngừa ảnh hương của đối phương (…)

Phía Bắc Kinh khởi đi từ Hiệp hội 10 quốc gia Đông Nam Á -ASEAN để cùng với mình lập ra một khu vực tự do mậu dịch chung. Khu vực đó từng bước mời thêm Nhật, Hàn Ấn Độ, Úc và New Zealand tham gia. Dĩ nhiên là với vai trò trọng yếu của Trung Quốc.

Bắc Kinh có dự kiến lớn là mở ra kỷ nguyên phát triển Đông Á với Trung Quốc là trung tâm để thiết lập mạng lưới an ninh và kinh tế dưới cái dạng của "Con Đường Tơ Lụa" ngày xưa trải rộng trên biển và trong đất liền, từ Indonesia của Đông Nam Á qua đến Trung Á. 

Để thực hiện dự kiến, Bắc Kinh tung tiền mua chuộc các nước Á châu qua đầu tư và mậu dịch. Giờ đây, Bắc Kinh đề nghị Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện của Khu vực trải rộng từ Úc châu về tới Trung Quốc. Tham gia dự án này, các nước Á châu sẽ có lợi thế là buôn bán với thị trường đông dân nhất.

Phía Mỹ thì khai triển sáng kiến Xuyên Thái bình dương TPP nhưng bất nhất vì mâu thuẫn bên trong khi đảng Dân Chủ và các nghiệp đoàn muốn duy trì chế độ bảo hộ mậu dịch và chưa khắc phục được các dị biệt quá lớn với một đối tác quan trọng là Nhật Bản. Việc đảng Cộng Hoà vừa thắng lớn tại Quốc hội có thể khai thông được bế tắc này về mậu dịch và chú ý hơn đến an ninh.

Dụng ý của Trung Quốc ?

Nguyễn Xuân Nghĩa : Trung Quốc công khai thừa nhận muốn Bắc Kinh trở lại vị trí trung ương của khu vực Châu Á Thái Bình Dương kể cả về mặt kinh tế lẫn quân sự. Điều đó có nghĩa là Bắc Kinh muốn gạt Mỹ ra khỏi khu vực này. Ngoài ra, những quốc gia nào đi theo Trung Quốc thì sẽ có lợi về kinh tế và sẽ được Bắc Kinh che chở, bảo đảm về an ninh.

Tuy nhiên các nước Đông Nam Á và Đông Á, đứng đầu là Nhật Bản thì đã không tin vào những hứa hẹn của Trung Quốc, nhất là với những động thái của Trung Quốc ở Biển Đông.

Vấn đề thứ nhì là tuy Bắc Kinh có tham vọng lớn lao như vậy nhưng Trung Quốc có thế mà không có lực. Bản thân Trung Quốc trong nội bộ cũng còn rất nhiều vấn đề cấp bách phải giải quyết. Ngoài một số khó khăn kinh tế, Trung Quốc còn phải đối mặt với vấn đề hội nhập với những sắc tộc …

Thế rồi vừa qua, vấn đề dấy lên ở Hồng Kông cũng đã làm nhiều nước trong vùng phải suy nghĩ. Ở phía bên kia, cho dù Hoa Kỳ là một ông khổng lồ còn đang ngủ quên, nhưng không ai lo ngại, Mỹ tuyên bố chủ quyền lãnh thổ ở nơi này hay nơi kia. Đồng thời thì Hoa Kỳ vẫn có một sức mạnh quân sự với khả năng đảm bảo an ninh cả khu vực Đông Á trước đà bành trướng của Trung Quốc.

Lợi và hại khi đi theo Mỹ hay theo Trung Quốc

Nguyễn Xuân Nghĩa : Đương nhiên các nước Đông Á không thể quyết định trong hai ngày thượng đỉnh APEC là họ sẽ tham gia vào khu vực tự do mậu dịch TPP hay FTAAP. Vấn đề không thể có giải đáp trong ngắn hạn mà là bài toán của năm, mười năm tới.

Vả lại Trung Quốc muốn trở lại với quy trình trong quá khứ của Liên bang Xô Viết : phân công lao động. Bắc Kinh muốn mở rộng giao thương với các quốc gia trong vùng để bổ sung cho những yếu kém của bản thân kinh tế Trung Quốc. Thí dụ như Trung Quốc chủ trương mua rấ nhiều nguyên, nhiên vật liệu để phát triển kinh tế của chính mình. Thế rồi bán lại cho các đối tác thương mại do Trung Quốc sản xuất, tạo la một sự lệ thuộc vào hàng hóa của Trung Quốc. Vì thế các nền kinh tế trong vùng sẽ bị Bắc Kinh khuynh đảo, kiểm soát.

Tương tự như Liên Xô trước kia có mối liên hệ với các nước trong khối COMECON ở Trung và Đông Âu . Ngược lại về phía Hoa Kỳ họ có chủ trương tự do kinh tế và làm gì có lợi cho nước Mỹ thì họ làm. Kết luận là tham gia dự án với Mỹ thì có lợi và an toàn hơn. 

Muốn vậy, các nước Á châu, từ Nhật Bản đến Nam Hàn, Úc, và cả Ấn Độ, cần gây sức ép với Mỹ về mối nguy của Trung Quốc cho quyền lợi của Hoa Kỳ. Việc hăm dọa Mỹ là mình sẽ đi với Trung Quốc có thể nằm trong toan tính đó.

__._,_.___

---

Posted by: Dien bien hoa binh 

'Dân một đằng, chính quyền một nẻo'

'Dân một đằng, chính quyền một nẻo'

Cập nhật: 14:20 GMT - thứ hai, 10 tháng 2, 2014

• Facebook
• Twitter
• Google+
• chia sẻ
• Gửi cho bạn bè
• In trang này

Trong lịch sử Việt Nam, dân chở thuyền nhưng cũng có thể lật thuyền

Bất cứ một chính thể nào nếu bị dân quay mặt đi và không ủng hộ sẽ không có cơ hội tồn tại, theo ý kiến của một nhà xã hội học từ Việt Nam.

Lịch sử cho thấy các chính thể cộng sản ở Liên Xô cũ và khối Đông Âu trước đây, và các nước độc tài ở Bắc Phi và Trung Đông trong Mùa Xuân Ả-rập gần đây sụp đổ vì "xa rời" nhân dân, ông Nguyễn Đức Truyến nói.

Theo ông, từng có nhiều triều đại hùng hậu ban đầu trong lịch sử Việt Nam, nhưng đã không tránh khỏi suy vong khi đánh mất sự ủng hộ của nhân dân, những người như lời Nguyễn Trãi nói là có thể "chở thuyền và cũng có thể lật thuyền".

Trao đổi với BBC hôm 09/2/2014 từ Hà Nội, ông Nguyễn Đức Truyến, nguyên Trưởng phòng Xã hội học Văn hóa, Viện Xã hội học Việt Nam cho rằng không có một chính thể, thể chế, đảng phái chính trị nào có thể thoát khỏi một quy luật khách quan.

Họ sẽ bị đào thải nếu đặt quyền lợi tối thượng của mình lên trên quyền lợi, lợi ích của nhân dân, dân tộc và đất nước, ông nói.

"Những thiết chế đã sụp đổ thực sự là những thiết chế đã xa dân..."

"Dân tộc Việt Nam nói như là tử vi 'tôi sinh vào giờ ấy thì chẳng làm được gì nên hồn cả', thì tôi nghĩ không đúng"

Tức là thiết chế đó chỉ hướng vào phục vụ bản thân chính thể của nó thôi, còn nó không chú ý gì đến đời sống của người dân, những nguyện vọng của người dân, cho nên dần dần người ta quay lưng lại, người ta không ủng hộ nó nữa,"

"Khi người dân đã quay lại bất hợp tác với hệ thống chính trị đó, thì hệ thống chính trị đó, cho dù thế nào, cũng không thể nào giữ được, không thể ổn định được và bản thân nó tự sinh ra lủng cũng, sinh ra mâu thuẫn và đi đến tự sụp đổ."

Ưa ổn định hơn đột biến?

Gần đây, một nhà Việt Nam học từ Sài Gòn, giáo sư Bấm Trần Ngọc Thêm nêu quan điểm cho rằng Việt Nam có xu hướng ưa một sự chuyển đổi xã hội và thể chế "từ từ, không xáo trộn" hơn là "đột biến", có thể gây "đổ vỡ lớn" như ở phương Tây.

Hôm 31/01/2014, giáo sư Thêm, hiện là Giám đốc Trung tâm Văn hóa học Lý luận và Ứng dụng, Đại học Quốc gia TPHCM, nói với BBC:

"Đặc biệt với Việt Nam, nó là nền văn hóa âm tính, và cách biến đổi của nó là từ từ, không xáo trộn, không gây những đổ vỡ lớn. Trừ những giai đoạn xung đột bên trong bên ngoài, ví dụ như chống giặc ngoại xâm, thì nó lại là chuyện khác, còn khi nội bộ với nhau thì nó là sự biến đổi từ từ."

Bình luận về quan điểm này, ông Nguyễn Đức Truyến nói:

Mở bằng chương trình nghe nhìn khác

"Tôi không đồng ý, vì vấn đề chứng minh cái đó thì không có gì chứng minh điều đó cả. Nhưng tôi lại nghĩ rằng người Việt Nam rất hay có đột biến, Cách mạng Tháng Tám là đột biến...

"Chúng ta không nói đến những nguyên nhân, không nói đến những yếu tố này, yếu tố kia, nhưng tại sao các nước khác vẫn còn đang trong vòng nô lệ, thì Việt Nam đã là nước đầu tiên thoát ra khỏi vòng nô lệ ngay sau thời kỳ Thế chiến thứ Hai, còn trước cả Trung Quốc?"

Tiến sỹ Truyến cho rằng dân tộc Việt Nam không phải là một 'dân tộc cam chịu' mà trái lại là một dân tộc 'bất khuất' qua suốt quá trình lịch sử quốc gia, dân tộc tới nay.

"Dân tộc Việt Nam nói như là tử vi 'tôi sinh vào giờ ấy thì chẳng làm được gì nên hồn cả', thì tôi nghĩ không đúng."

Đầu năm Giáp Ngọ, tiến sỹ kinh tế Phạm Chí Dũng, một cây bút đấu tranh dân chủ từ Sài Gòn cho rằng một kịch bản "chuyển đổi êm dịu" mà ít nhiều tương tự cách nhìn của giáo sư Thêm đặt ra là rất khó thực hiện được khi chính quyền không giải quyết tận gốc các bất công xã hội.

Ông Dũng giải thích với BBC hôm 02/2/2014 rằng mô hình giải quyết điểm nóng của chính quyền từ nhiều năm về trước, hiện đã không còn phát huy tác dụng nữa.

Ông bày tỏ quan ngại rằng nhiều vụ xung đột với số đông người dân, dân oan tham gia có thể trở thành các thách đố thực sự với chế độ từ nay trở đi.

Thiếu kịch bản

Ông Dũng nói: "Tôi có cảm giác rằng chưa có một kịch bản hoàn hảo nào từ phía chính quyền được đặt ra để giải quyết những điểm nóng như vậy,

"Mặc dù lý thuyết về điểm nóng, giải quyết xung đột về điểm nóng đã đặt ra từ năm 2000, đặc biệt để giải quyết những phong trào đất đai, về dân oan đất đai, nhưng thực tế đã chứng nghiệm rằng lý thuyết giải quyết điểm nóng của các cơ quan chính quyền Việt Nam là không thành công."

Các cuộc xuống đường ở Campuchia thu hút hàng nghìn người

Theo tiến sỹ Dũng, trong năm qua có những phong trào đấu tranh của người dân, như tại một huyện ven biển tỉnh Quảng Ngãi, đã buộc ban lãnh đạo tỉnh phải trực tiếp xuống địa phương đối thoại với dân.

Ông đặt vấn đề, nếu không có phương thức giải quyết thỏa đáng, những con số "một ngàn" như vậy có thể mở rộng thành "hàng chục ngàn" như ở Campuchia, và thậm chí tăng triển thành "cả triệu người" như ở Thái Lan, thì vấn đề sẽ thực sự trở nên rất khó giải quyết hơn cho chính quyền.

Vẫn còn hai mặt?

Đầu năm 2014, trong các thông điệp chính trị đưa ra dịp Tết, Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước và Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đều bày tỏ quyết tâm đẩy mạnh dân chủ, chống tham nhũng và khắc phục lòng tin của người dân với Đảng Cộng sản.

Các phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị kiểm điểm về thành tích nhân quyền tại kỳ Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát về nhân quyền của Liên Hiệp Quốc (UPR) 2014 ở Genava, và muốn ký kết Hiệp định Đối tác Hợp tác Kinh tế Xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Tuy nhiên, theo dõi tình hình nhân quyền ở trong nước mấy năm trở lại đây, một số nhà quan sát cho rằng chính phủ dường như vẫn còn có khoảng cách giữa nói, hứa và làm, giữa có luật và thực hiện nghiêm túc luật trên thực tế.

Mở bằng chương trình nghe nhìn khác

Hôm 6/2, nguyên Phó Chủ nhiệm thường trực Văn phòng Quốc hội, luật sư Trần Quốc Thuận nói với BBC:

"Pháp luật, chỉ vô hình thức, thì nhìn đâu cũng thấy có, nhưng mà rõ ràng khi áp dụng thì tùy tiện, pháp luật mù mờ và chưa có một điều luật bảo vệ quyền, nhân quyền của người công dân một cách thực sự."

Theo luật sư Thuận, nhiều quyền cơ bản của người dân vẫn còn bị hạn chế, nhất là về các quyền tự do bầu cử, tự do báo chí, quyền phản biện với các chính sách luật pháp hiện hành chứ không chỉ là những dự thảo, dự án chính sách, luật pháp.

Ông nói:

"Luật pháp Việt Nam, cái mà người ta đang nói nhiều là quyền mang tính phổ quát nhất là được quyền ứng cử và bầu cử, mà bầu cử trên báo chí công khai, nhiều người cũng nói công khai rồi là 'Đảng cử, dân bầu', chứ không có một cuộc ứng cử thực sự ở Việt Nam."

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2014/02/140209_vn_antipathy_political_changes.shtml